Toptan Ticarette Cari Risk & Kilit Yönetimi: Vadesi Geçen Bayi Bakiyeleri Nasıl Tahsil Edilir?
Açık hesap çalışan toptancının en büyük kabusu vadesi geçen alacaktır. Kredi limiti, vade hatırlatması ve vadesi geçince devreye giren otomatik sipariş kilidiyle tahsilat döngünüzü nasıl güvenceye alabilirsiniz?
Ciro Var, Kasa Boş
Türkiye'de toptan ticaretin önemli bir kısmı açık hesap ve vadeyle döner. Kontrolsüz büyüyen toptancıların ortak hikâyesi şudur: satışlar rekor kırar, ama kasada nakit yoktur; çünkü alacakların bir kısmı vadesini çoktan geçmiştir.
Sorunun kökü basittir: muhasebe her gün her bayinin ekstresini kontrol edemez. Borcunu aylardır kapatmayan bir bayi yeni sipariş verdiğinde sipariş onaylanır ve risk büyümeye devam eder.
Üç Katmanlı Risk Kontrolü
Trunçgil B2B'de risk kontrolü insan inisiyatifine bırakılmaz; üç katman birlikte çalışır.
1. Kredi Limiti
Her bayiye finansal gücüne göre bir açık hesap limiti tanımlanır. Bayi limitini aşacak bir sipariş vermek istediğinde sistem siparişi engeller. Kullanılabilir limit hem toptancı panelinde hem bayi ekranında görünür.
2. Vade Hatırlatması
Vadesine 3 gün kalan ya da vadesi geçmiş borcu olan bayilere uygulama üzerinden bildirim gönderilir. Mesaj bayinin adıyla ve tutarla kişiselleştirilir:
"Sayın bayimiz, 3 gün içerisinde vadesi dolacak 18.500,00 TL tutarında ödemeniz bulunmaktadır."
Toptancı isterse belirli bir bayiye kendi notunu ekleyerek tek tek hatırlatma da gönderebilir.
3. Otomatik Sipariş Kilidi
Vadesi geçmiş borcu olan bayinin hesabı otomatik olarak kilitlenir ve bayi, kilit nedenini açıkça gösteren bir ekranla karşılaşır. Toptancı gerektiğinde bir bayiyi elle de kilitleyebilir veya kilidi açabilir.
Ödeme Gelince Ne Olur?
Bayinin ödemesi cari hesabına işlendiğinde sistem vadesi geçmiş borç kalıp kalmadığını yeniden kontrol eder. Geciken borç kapanmışsa kilit kendiliğinden kalkar ve bayi sipariş vermeye devam eder. Muhasebeciye "şu bayinin kilidini açar mısın" telefonu gelmez.
Sağlıklı Bir Risk Politikası İçin
| Adım | Öneri |
|---|---|
| Limit belirleme | Bayinin son dönem ödeme alışkanlığına göre başlayın, düzenli gözden geçirin |
| Vade | Tüm bayilere tek vade yerine segment bazında vade düşünün |
| İletişim | Kilit devreye girmeden önce bayiye kuralı yazılı olarak bildirin |
| İstisna | Elle kilit açmayı sadece yetkili kişiye bırakın |
Kural net ve otomatik olduğunda tahsilat bir pazarlık konusu olmaktan çıkar, sürecin doğal parçası haline gelir.